P198 — Cho người ngoài cộng đồng vay lấy lãi theo phạm vi luật cổ
English: To lend to a gentile at interest.
Hebrew (Maimonides): להלוות לנוכרי בריבית
Nguồn Torah: Đệ Nhị Luật 23:20–21 cấm lấy lãi từ “anh em” nhưng phân biệt trường hợp cho nokhri vay; Maimonides đọc vế thứ hai thành một điều răn tích cực.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Ribbit đối với nokhri là phạm trù lãi vay trong ranh giới thành viên cộng đồng của luật cổ. “Gentile/người ngoại bang” quá rộng nếu khiến người đọc tưởng mọi người không phải Do Thái ở mọi thời đại đều là đối tượng phải bị tính lãi; nokhri trong câu cần được đọc trong cấu trúc kinh tế–giao ước của Đệ Nhị Luật.
Bối cảnh và ý nghĩa: Các nhà giải thích và pháp điển Do Thái đã thảo luận phạm vi, mức bắt buộc hay cho phép và hoàn cảnh áp dụng của vế này. Nó không phải giấy phép gian lận, cho vay nặng lãi hoặc kỳ thị trong pháp luật hiện đại; các nghĩa vụ về trung thực, tránh áp bức và luật dân sự vẫn áp dụng với mọi đối tác.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Đệ Nhị Luật 23:20–21 cấm lấy lãi từ “anh em” nhưng phân biệt trường hợp cho nokhri vay; Maimonides đọc vế thứ hai thành một điều răn tích cực. Maimonides, danh mục mitzvah P198.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Creditor and Debtor 5; Mishnah Bava Metzia 5.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jeffrey H. Tigay, The JPS Torah Commentary: Deuteronomy, chú giải Đệ Nhị Luật 23; The Jewish Study Bible, ấn bản 2. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; lớp diễn giải rabbi được phân biệt với nghĩa trực tiếp của Torah.