P244 — Xét trách nhiệm của người vay mượn tài sản
English: To render judgment [in questions] regarding a borrower.
Hebrew (Maimonides): לדון בדין השואל
Nguồn Torah: Xuất Hành 22:13–14 quy định người mượn phải bồi thường khi vật bị gãy hoặc chết lúc chủ không ở cùng, nhưng xử khác nếu chủ hiện diện hoặc vật đã được thuê.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Sho’el là người mượn dùng tài sản không trả phí và vì hưởng lợi chính nên chịu mức trách nhiệm rộng nhất trong bốn loại người giữ. Tuy vậy, pháp điển vẫn có ngoại lệ, đặc biệt trường hợp be’alav imo, chủ đang cùng làm việc với người mượn.
Bối cảnh và ý nghĩa: Luật không coi “mượn miễn phí” là không có trách nhiệm; lợi ích sử dụng đi cùng nghĩa vụ bảo toàn hoặc bồi thường. Các ngoại lệ kỹ thuật phản ánh cấu trúc hợp đồng cổ và cần phân biệt với luật cho thuê, bảo hành hay trách nhiệm sản phẩm hiện đại.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Xuất Hành 22:13–14 quy định người mượn phải bồi thường khi vật bị gãy hoặc chết lúc chủ không ở cùng, nhưng xử khác nếu chủ hiện diện hoặc vật đã được thuê. Maimonides, danh mục mitzvah P244.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Borrowing and Deposit 1–2; Mishnah Bava Metzia 8.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Nahum M. Sarna, The JPS Torah Commentary: Exodus, chú giải Xuất Hành 22. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; lớp diễn giải rabbi được phân biệt với nghĩa trực tiếp của Torah.