N321 — Không đi ra ngoài giới hạn thành phố trong ngày Shabbat
English: Not to travel beyond the boundaries of a city on the Sabbath as travelers do.
Hebrew (Maimonides): שלא להלך חוץ לתחום מדינה כהולכי דרכים בשבת
Nguồn Torah: Xuất Hành 16:29 — “…mỗi người hãy ở yên chỗ mình; đừng ai ra khỏi chỗ mình vào ngày thứ bảy.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: אַל יֵצֵא אִישׁ מִמְּקֹמוֹ (al yetze ish mi-mekomo). Văn cảnh là manna: một số người ra ngoài trại tìm manna vào ngày thứ bảy, và Moses truyền mọi người ở yên. Truyền thống đọc “chỗ mình” là תְּחוּם (techum), vùng giới hạn quanh nơi mình ở; xem techum Shabbat. Rashi ghi rằng các hiền sĩ dựa vào chữ “ở yên chỗ mình” để cho người đã lỡ ra ngoài giới hạn được bốn amah xung quanh.
Bối cảnh và ý nghĩa: Mishneh Torah nói: ai ra ngoài giới hạn của thành phố trong Shabbat thì chịu hình phạt roi (malkot). Torah không nêu khoảng cách; theo Maimonides, các hiền sĩ nhận truyền thống rằng giới hạn Torah là mười hai mil, bằng kích thước trại Israel, còn giới hạn hai nghìn amah là luật của các hiền sĩ. Quan điểm Torah về mười hai mil là của Maimonides; một số nhà luận giải khác coi toàn bộ giới hạn là luật kinh sư (rabbi). Trong thực tế, luật được giữ theo mức hai nghìn amah. Điều này vẫn áp dụng ngày nay.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Giới hạn này nói về việc đi bộ ra khỏi khu dân cư, không phải cấm đi lại trong thành phố. Việc đi xe trong Shabbat bị cấm vì những lý do khác.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Xuất Hành 16:29; Maimonides, danh mục mitzvah N321; Sefer HaMitzvot, điều cấm 321.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Sabbath 27.1; Rashi về Xuất Hành 16:29.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Nahum M. Sarna, The JPS Torah Commentary: Exodus, chú giải chương tương ứng; The Jewish Study Bible, ấn bản 2. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.