N85 — Không pha chế hương thánh theo đúng công thức của nó
English: Not to duplicate the composition of the incense offering.
Hebrew (Maimonides): שלא לעשות במתכונת הקטורת
Nguồn Torah: Xuất Hành 30:37–38 — “Còn hương mà ngươi sẽ làm, theo công thức của nó các ngươi đừng làm cho mình … Kẻ nào làm thứ giống nó để ngửi sẽ bị khai trừ khỏi dân mình.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Điều cấm song song với N83, nhưng câu Torah có thêm một chữ quyết định: לְהָרִיחַ בָּהּ (leharia’ch bah (“để ngửi nó”). Mishneh Torah đọc sát chữ này: người pha chế hương từ mười một hương liệu theo đúng tỉ lệ để ngửi thì chịu hình phạt khai trừ thiêng liêng (karet), ngay cả khi chưa ngửi; pha chế để học hoặc để trao cho cộng đồng thì không bị phạt. Còn người ngửi mà không pha chế thì không chịu karet, mà chỉ có tội hưởng lợi từ vật thánh. Maimonides còn nói: pha chỉ một nửa hay một phần ba lượng, miễn đúng tỉ lệ, vẫn là vi phạm.
Bối cảnh và ý nghĩa: Mishneh Torah chép lại trọng lượng của mười một hương liệu, trong đó bốn loại chính — nhựa nataf, shechelet, chelbenah và nhũ hương — mỗi loại bảy mươi maneh, và nêu rằng thêm dù chỉ một chút mật ong cũng làm hương không hợp lệ. Sự chính xác gần như dược học này giải thích vì sao việc sao chép bị coi nặng: một mùi hương đặc trưng, chỉ gắn với nơi thánh, sẽ mất tính riêng biệt nếu xuất hiện trong nhà ở. Talmud Keritot 6b rút ra từ đây một bài học nổi tiếng: vì chelbenah, nhựa galbanum có mùi hắc, vẫn được Kinh Thánh kể trong số hương liệu thánh, nên “một cuộc chay tịnh không có những người phạm tội của Israel cùng tham gia thì không phải là chay tịnh”. Vì Đền Thờ không còn, điều răn này không có phạm vi thực hành hiện nay; danh mục 613 vẫn giữ nó vì Maimonides đếm các điều răn của Torah, không chỉ những điều còn thi hành được.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Như ở N83, đây không phải lệnh cấm dùng hương liệu hay trầm hương nói chung, cũng không cấm tìm hiểu công thức. Chỉ việc làm ra đúng hương Đền Thờ để dùng riêng mới bị cấm.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Xuất Hành 30:34–38; Maimonides, danh mục mitzvah N85; Sefer HaMitzvot, điều cấm 85.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Vessels of the Sanctuary and Those Who Serve Therein 2:3 và 2:8–10; Talmud Babylon, Keritot 6a–6b.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Nahum M. Sarna, The JPS Torah Commentary: Exodus, chú giải Xuất Hành 25–30 về Nhà Tạm và y phục tư tế; Carol Meyers, Exodus (New Cambridge Bible Commentary, 2005). Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.