N87 — Không để tấm che ngực tách khỏi áo lễ ephod
English: For the [High Priest’s] breastplate not to come loose from the ephod.
Hebrew (Maimonides): שלא ייזח החושן מעל האיפוד
Nguồn Torah: Xuất Hành 28:28 — “Người ta sẽ buộc tấm che ngực từ khoen của nó vào khoen của áo lễ ephod bằng dây xanh tím … để tấm che ngực không rời khỏi áo lễ ephod.” Câu này được lặp lại gần như nguyên văn ở Xuất Hành 39:21, khi y phục được thực hiện, và danh mục trong Mishneh Torah dẫn cả hai.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Hai vật trong câu là חֹשֶׁן (choshen), tấm che ngực đính mười hai viên đá khắc tên các chi tộc, và אֵפוֹד (efod), một loại áo dạng tạp dề của thượng tế. Động từ יִזַּח (yizach, “xê dịch, trượt khỏi”) chỉ một chuyển động nhỏ: điều bị cấm không chỉ là tháo rời, mà cả việc để hai vật lỏng ra khỏi vị trí gắn. Mishneh Torah mô tả cách gắn: dây xích vàng từ các khoen trên của tấm che ngực luồn vào khoen trên vai của áo lễ ephod, và dây xanh lam (tekhelet) từ các khoen dưới buộc vào khoen ở đai của áo lễ ephod. Maimonides ghi trong Sefer HaMitzvot rằng Talmud Makkot tính người làm xê dịch tấm che ngực trong số những người chịu hình phạt roi (malkot).
Bối cảnh và ý nghĩa: Câu Torah ngay sau đó nói lý do biểu tượng: Aaron mang tên các con cái Israel “trên tim mình” khi vào nơi thánh, như một sự tưởng nhớ trước mặt Thiên Chúa. Việc hai vật gắn liền với nhau vì thế có thể đọc như sự gắn kết giữa người đại diện và cộng đồng mà ông đại diện. Tấm che ngực còn chứa urim và tummim, phương tiện cầu hỏi ý Thiên Chúa trong Israel cổ, khiến nó vừa là y phục vừa là công cụ phán quyết. Cách urim và tummim vận hành thực sự không được biết rõ, và các nguồn kinh sư (rabbi) cũng ghi rằng chúng không còn được dùng sau thời Đền Thờ thứ nhất. Vì Đền Thờ không còn, điều răn này không có phạm vi thực hành hiện nay; danh mục 613 vẫn giữ nó vì Maimonides đếm các điều răn của Torah, không chỉ những điều còn thi hành được.
Đối chiếu lỗi thường gặp: N87 và N88 nói về chính y phục của thượng tế, không phải về y phục tư tế nói chung, dù Mishneh Torah mở rộng một số quy định sang các y phục khác. Cũng không nên nhầm tấm che ngực với các vật đeo cổ trong các truyền thống tôn giáo khác.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Xuất Hành 28:15–30; Xuất Hành 39:21; Maimonides, danh mục mitzvah N87; Sefer HaMitzvot, điều cấm 87.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Vessels of the Sanctuary and Those Who Serve Therein 9:10; Talmud Babylon, Makkot 22a, nơi việc tháo đòn khiêng Hòm Bia và việc làm tấm che ngực rời khỏi áo lễ ephod được nêu trong danh sách các vi phạm chịu roi.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Nahum M. Sarna, The JPS Torah Commentary: Exodus, chú giải Xuất Hành 25–28 về Nhà Tạm và y phục tư tế; Carol Meyers, Exodus (New Cambridge Bible Commentary, 2005). Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.