P196 — Tặng quà khi cho tôi tớ Hebrew thôi việc
English: To give a severance gift to a Hebrew servant.
Hebrew (Maimonides): להעניק לעבד עברי
Nguồn Torah: Đệ Nhị Luật 15:12–15 yêu cầu khi người tôi tớ Hebrew được trả tự do vào năm thứ bảy, chủ không được để họ ra về tay trắng mà phải cấp từ đàn, sân đập lúa và bồn ép rượu.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Ha’anakah cho eved Ivri là khoản cấp khi chấm dứt thời kỳ phục dịch, gần với “quà thôi việc” nhưng nằm trong một thiết chế lệ thuộc cổ chứ không phải hợp đồng lao động hiện đại. Eved Ivri không nên dịch giản đơn như chế độ nô lệ chủng tộc cận đại, cũng không được làm nhẹ thành nhân viên bình thường.
Bối cảnh và ý nghĩa: Lý do Torah nêu là ký ức Israel từng làm nô lệ ở Ai Cập và được YHWH cứu chuộc. Khoản cấp giúp người được tự do không bước ra hoàn toàn không có nguồn lực; tuy vậy, quy định nhân đạo hóa một thiết chế cổ không có nghĩa thiết chế ấy tương đương các chuẩn tự do và lao động hiện đại.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Đệ Nhị Luật 15:12–15 yêu cầu khi người tôi tớ Hebrew được trả tự do vào năm thứ bảy, chủ không được để họ ra về tay trắng mà phải cấp từ đàn, sân đập lúa và bồn ép rượu. Maimonides, danh mục mitzvah P196.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Slaves 3; Mishnah Kiddushin 1.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jeffrey H. Tigay, The JPS Torah Commentary: Deuteronomy, chú giải Đệ Nhị Luật 15; The Jewish Study Bible, ấn bản 2. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; lớp diễn giải rabbi được phân biệt với nghĩa trực tiếp của Torah.