P225 — Đưa người vô ý làm chết người đến thành trú ẩn
English: To exile a person who accidentally kills a person.
Hebrew (Maimonides): להגלות רוצח בשגגה
Nguồn Torah: Dân Số 35:9–34 và Đệ Nhị Luật 19:1–13 thiết lập các thành trú ẩn cho người gây chết người không chủ ý, phân biệt với kẻ giết người cố ý.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Galut le-ir miklat là lưu trú bắt buộc tại thành trú ẩn sau khi tòa xác định vụ việc thuộc loại vô ý. Thành không phải nơi trốn công lý: người bị cáo phải được xét xử, còn người giết cố ý không được che chở khỏi hình phạt.
Bối cảnh và ý nghĩa: Cơ chế can thiệp vào vòng báo thù huyết thống bằng cách tạo không gian bảo vệ và phân loại mức lỗi. Thời hạn gắn với cái chết của Thượng tế trong Dân Số, cho thấy đây là thiết chế pháp lý–nghi lễ cổ chứ không tương đương án quản chế hay trại tị nạn hiện đại.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Dân Số 35:9–34 và Đệ Nhị Luật 19:1–13 thiết lập các thành trú ẩn cho người gây chết người không chủ ý, phân biệt với kẻ giết người cố ý. Maimonides, danh mục mitzvah P225.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Murderer and the Preservation of Life 5–8; Mishnah Makkot 2.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jacob Milgrom, The JPS Torah Commentary: Numbers, chú giải Dân Số 35; Jeffrey H. Tigay, The JPS Torah Commentary: Deuteronomy, chú giải Đệ Nhị Luật 19. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; lớp diễn giải rabbi được phân biệt với nghĩa trực tiếp của Torah.