N139 — Không ăn thịt lễ đền tội có máu được đem vào nơi thánh
English: Not to partake of the meat of the sin offerings [whose blood is sprinkled] within [the Temple sanctuary].
Hebrew (Maimonides): שלא לאכול בשר חטאות הנעשות בפנים
Nguồn Torah: Lêvi 6:23 — “Mọi lễ đền tội mà máu được đem vào Lều Hội Ngộ để làm lễ xá tội trong nơi thánh thì không được ăn; phải đốt nó trong lửa.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Hầu hết lễ đền tội được tư tế ăn trong sân Đền Thờ. Nhưng có một nhóm đặc biệt mà máu được đem vào bên trong Gian Thánh để rảy, như lễ đền tội của thượng tế, của cả cộng đồng, và các lễ trong ngày Yom Kippur. Mishneh Torah gọi chúng là חַטָּאוֹת הַנִּשְׂרָפוֹת (chata’ot hanisrafot (“các lễ đền tội bị thiêu”): sau khi máu được rảy bên trong và các phần mỡ được thiêu trên bàn thờ, phần còn lại được mang ra ngoài thành Jerusalem, đến “nơi đổ tro”, và bị thiêu toàn bộ, kể cả da. Người ăn một lượng bằng quả ô liu thịt ấy thì chịu hình phạt roi (malkot).
Bối cảnh và ý nghĩa: Giới nghiên cứu, đặc biệt Jacob Milgrom, đọc cấu trúc này qua mô hình về sự ô uế của nơi thánh: tội lỗi nghiêm trọng hơn, như của thượng tế hay của cả cộng đồng, được hình dung là làm ô uế các khu vực bên trong hơn, nên máu phải được đem vào sâu hơn để thanh tẩy; và lễ vật đã hấp thụ sự ô uế ấy không thể trở thành thức ăn của tư tế. Đây là một cách đọc học thuật hiện đại, không phải lý do mà Torah nêu. Mishneh Torah còn phân biệt ba nơi thiêu: trong sân, trên Núi Đền, và ngoài Jerusalem, tùy theo loại và thời điểm lễ vật bị vô hiệu. Vì Đền Thờ không còn, điều răn này không có phạm vi thực hành hiện nay; danh mục 613 vẫn giữ nó vì Maimonides đếm các điều răn của Torah, không chỉ những điều còn thi hành được.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Không nên hiểu việc thiêu toàn bộ như sự hủy bỏ lễ vật: đó là cách hoàn tất một loại nghi lễ khác. Cũng cần phân biệt N139 với N138: cả hai đều là lễ không được ăn, nhưng vì những lý do và nghi thức khác nhau.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 6:17–23; Lêvi 4:1–21; Lêvi 16:27; Maimonides, danh mục mitzvah N139; Sefer HaMitzvot, điều cấm 139.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Sacrificial Procedure 5:11, 7:2–4 và 11:3.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jacob Milgrom, Leviticus 1–16, Anchor Yale Bible, chú giải Lêvi 4 và 6:17–23, cùng luận điểm của ông về lễ đền tội như nghi lễ thanh tẩy nơi thánh; Baruch A. Levine, The JPS Torah Commentary: Leviticus. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.