N185 — Không ăn loại mỡ bị cấm (chelev)
English: Not to partake of [hard] fat.
Hebrew (Maimonides): שלא לאכול חלב
Nguồn Torah: Lêvi 7:23 — “Hãy nói với con cái Israel: Mọi mỡ của bò, chiên hay dê, các ngươi không được ăn.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Từ חֵלֶב (chelev) không phải mọi loại mỡ mà là một loại mỡ cụ thể: lớp mỡ cứng bao quanh thận, ruột và các cơ quan nội tạng, chính là phần được thiêu trên bàn thờ trong các lễ vật. Mỡ lẫn trong thịt, gọi là shuman, thì được phép. Mishneh Torah nói người cố ý ăn một lượng bằng quả ô liu chelev thì chịu hình phạt khai trừ thiêng liêng (karet), và Torah nói rõ điều cấm chỉ áp dụng cho ba loài: bò, chiên và dê; mỡ của thú rừng thanh sạch như nai thì được phép. Maimonides còn nêu trường hợp chelev của con vật xác động vật chết không qua giết mổ (nevelah): người ăn chịu phạt hai lần.
Bối cảnh và ý nghĩa: Điều cấm có một liên hệ rõ ràng với bàn thờ: Lêvi 7:25 nói “ai ăn mỡ của con vật dâng làm lễ thiêu cho YHWH” thì bị khai trừ. Mỡ, phần được coi là tốt nhất, thuộc về Thiên Chúa. Việc điều cấm vẫn áp dụng khi không còn Đền Thờ cho thấy nó không chỉ là quy tắc lễ vật mà là một phần của luật thực phẩm thường ngày. Việc tách chelev khỏi thịt đòi kỹ năng chuyên môn, cùng với việc loại bỏ dây thần kinh tọa, và được gọi chung là nikkur. Mishneh Torah dành nhiều luật Do Thái (halakhah) cho các sợi và màng bị cấm, và ghi nhận của riêng Maimonides rằng nhiều trong số đó chỉ bị cấm theo luật các hiền sĩ. Điều cấm này vẫn được tuân thủ ngày nay trong thực hành kashrut, và nó áp dụng cho người Do Thái, không phải một quy định cho các dân tộc khác.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Không nên hiểu điều cấm như lệnh tránh mọi chất béo: mỡ lẫn trong thịt, mỡ gia cầm và dầu thực vật đều được phép. Điều cấm là một phân loại giải phẫu cụ thể.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 7:22–25; Lêvi 3:17; Maimonides, danh mục mitzvah N185; Sefer HaMitzvot, điều cấm 185.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Forbidden Foods 7:1–3 và 7:16.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jacob Milgrom, Leviticus 1–16 và Leviticus 17–22, Anchor Yale Bible, về luật máu, mỡ và thực phẩm; David C. Kraemer, Jewish Eating and Identity Through the Ages (2007). Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.