N145 — Tư tế không được ăn lễ đền tội hay lễ đền bù ngoài sân Đền Thờ
English: For the priests not to eat a sin offering or a guilt offering outside the Temple courtyard.
Hebrew (Maimonides): שלא יאכלו הכוהנים חטאת ואשם חוץ לעזרה
Nguồn Torah: Phục Truyền Luật Lệ 12:17 — cùng cụm “con đầu lòng của bò và chiên của ngươi”, được truyền thống đọc thêm một lần nữa.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Đây là một trường hợp đáng chú ý về cách đọc kinh sư (rabbi): Maimonides nói trong Sefer HaMitzvot rằng cùng cụm “bò và chiên của ngươi” được hiểu như thể câu Torah lặp lại “ngươi không được ăn trong các cổng thành”, và lần đọc thứ hai này áp cho lễ đền tội và lễ đền bù. Mishneh Torah ghi “truyền khẩu dạy rằng đây là lời cảnh báo cho người ăn thịt lễ đền tội và lễ đền bù ngoài sân Đền Thờ”, và mở rộng: thịt lễ vật cực thánh đã ra khỏi tường sân thì bị vô hiệu vĩnh viễn, dù được đem trở lại, và người ăn chịu hình phạt roi (malkot).
Bối cảnh và ý nghĩa: Maimonides rút từ một câu duy nhất, Phục Truyền Luật Lệ 12:17, ra tám điều cấm liên tiếp (N141–N147 và N149): câu ấy liệt kê phần mười ngũ cốc, rượu mới, dầu, con đầu lòng của bò và chiên, các lễ khấn, lễ tự nguyện và “phần dâng của tay ngươi”, rồi nói tất cả không được ăn “trong các cổng thành của ngươi”, tức ngoài nơi Thiên Chúa chọn. Mỗi danh từ trong danh sách được đọc như một cấu thành riêng, gắn với một loại đồ thánh có quy tắc riêng. Sự khác biệt giữa N144 và N145 cho thấy hệ thống các vòng thánh thiêng: lễ vật thánh bậc thấp như con đầu lòng được ăn trong cả thành Jerusalem; lễ vật cực thánh chỉ được ăn trong sân Đền Thờ, bởi tư tế nam, trong một ngày một đêm. Không gian ăn uống tương ứng với bậc thánh của thức ăn. Vì Đền Thờ không còn, điều răn này không có phạm vi thực hành hiện nay; danh mục 613 vẫn giữ nó vì Maimonides đếm các điều răn của Torah, không chỉ những điều còn thi hành được.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Không nên hiểu cách Maimonides “đọc lại” một cụm từ như sự tùy tiện: ông minh bạch rằng mình dựa vào truyền khẩu, và cách làm này là đặc trưng của phương pháp rabbi. Cũng cần phân biệt N145 với N148, nơi người không phải tư tế ăn lễ vật cực thánh.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Phục Truyền Luật Lệ 12:17; Lêvi 6:19; Lêvi 7:6; Maimonides, danh mục mitzvah N145; Sefer HaMitzvot, điều cấm 145.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Sacrificial Procedure 11:5–6.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jeffrey H. Tigay, The JPS Torah Commentary: Deuteronomy, chú giải Phục Truyền 12:17–18 và 14:22–27; Bernard M. Levinson, Deuteronomy and the Hermeneutics of Legal Innovation (1997). Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.