N91 — Không thánh hiến con vật có khuyết tật để dâng trên bàn thờ
English: Not to consecrate animals with disqualifying physical blemishes [as sacrifices to be offered on] the altar.
Hebrew (Maimonides): שלא להקדיש בעלי מומין למזבח
Nguồn Torah: Lêvi 22:20 — “Mọi con vật có khuyết tật, các ngươi đừng dâng, vì nó sẽ không được chấp nhận cho các ngươi.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Động từ trong câu Torah là לֹא תַקְרִיבוּ (lo takrivu (“đừng dâng”), nhưng truyền thống kinh sư (rabbi) đọc câu này thành lời cảnh báo cho bước đầu tiên của cả quá trình: việc thánh hiến. Mishneh Torah ghi “truyền khẩu dạy rằng đây là lời cảnh báo cho người thánh hiến con vật có khuyết tật”, và gọi điều cấm bằng tên בַּל תַּקְדִּישׁ (bal takdish (“đừng thánh hiến”). Ông còn nói: dù chỉ thánh hiến con vật ấy để lấy tiền mua lễ tưới cũng bị phạt, vì đó là “coi thường vật thánh”. Ngược lại, người nhầm tưởng rằng được phép thánh hiến con vật có khuyết tật thì con vật vẫn trở thành thánh nhưng người ấy không bị phạt.
Bối cảnh và ý nghĩa: Mishneh Torah nối N91–N94 thành một chuỗi bốn bước: người thánh hiến một con vật có khuyết tật, rồi sát tế nó, rảy máu nó và thiêu các phần mỡ của nó trên bàn thờ thì chịu bốn lần hình phạt roi (malkot), mỗi bước một lần. Cách đếm này cho thấy phương pháp của Maimonides: mỗi giai đoạn của nghi lễ là một hành vi pháp lý riêng, nên mỗi giai đoạn có thể là một vi phạm riêng. Chữ לְרָצוֹן (leratzon (“để được chấp nhận”) ở cuối câu cũng quan trọng: nó chỉ ra mục đích của lễ vật là để người dâng được Thiên Chúa đón nhận, nên một lễ vật không toàn vẹn làm hỏng chính mục đích ấy. Ngôn sứ Malakhi 1:8 diễn đạt lý do bằng một câu hỏi châm biếm mà Maimonides cũng dẫn: “Khi các ngươi đem con vật mù đến dâng, chẳng phải là điều ác sao? … Thử đem nó dâng quan tổng trấn của ngươi xem, ông ấy có hài lòng với ngươi không?” Nguyên tắc là: điều không ai dám đem tặng một người có quyền thì càng không thể đem dâng Thiên Chúa. Vì Đền Thờ không còn, điều răn này không có phạm vi thực hành hiện nay; danh mục 613 vẫn giữ nó vì Maimonides đếm các điều răn của Torah, không chỉ những điều còn thi hành được.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Như với tư tế có khuyết tật, quy định này nói về điều kiện của lễ vật trong một hệ thống biểu tượng về sự toàn vẹn, không phải một phán xét về giá trị. Cũng cần phân biệt nó với các quy định về con vật bị thương tổn không được ăn (trefah), một hệ luật khác.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 22:17–25; Malakhi 1:6–14; Maimonides, danh mục mitzvah N91; Sefer HaMitzvot, điều cấm 91.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Things Forbidden on the Altar 1:1–4.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jacob Milgrom, Leviticus 17–22, Anchor Yale Bible, chú giải Lêvi 22:17–25; Baruch A. Levine, The JPS Torah Commentary: Leviticus. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.