N228 — Không thay đổi công dụng đất quanh thành và ruộng của người Lêvi
English: Not to change [the purpose of] the open areas and fields [granted to] the Levites.
Hebrew (Maimonides): שלא לשנות מגרשי הלויים ושדותיהם
Nguồn Torah: Lêvi 25:34 — “Còn ruộng thuộc vùng đất quanh các thành của họ thì không được bán, vì đó là sản nghiệp đời đời của họ.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Câu Torah nói לֹא יִמָּכֵר (lo yimakher (“không được bán”), nhưng danh mục của Maimonides ghi: “theo truyền khẩu, đây là lời cảnh báo rằng nó không được thay đổi”. Mishneh Torah giải thích: người Lêvi được cấp bốn mươi tám thành, mỗi thành có một vùng đất trống xung quanh, migrash, và xa hơn là ruộng. Không được biến thành thành migrash, migrash thành thành, migrash thành ruộng, hay ruộng thành migrash. Mỗi vùng phải giữ nguyên chức năng “mãi mãi”. Maimonides còn ghi quy tắc này cũng áp dụng cho các thành khác của Israel.
Bối cảnh và ý nghĩa: Đây là một điều luật quy hoạch đô thị hiếm thấy trong văn bản cổ. Dân Số 35 định kích thước vùng migrash, và Mishneh Torah nói nó “dành cho súc vật, tài sản và mọi nhu cầu sống” của cư dân, và không được dùng làm nghĩa trang, vì đất ấy “được ban cho người sống, không cho người chết”. Việc giữ một vành đai xanh quanh thành khiến nhiều người hiện đại liên hệ với ý tưởng quy hoạch vành đai xanh. Sáu trong bốn mươi tám thành là thành ẩn náu. Hệ thống ấy gắn với sự phân chia Đất theo chi tộc, nên không có đối tượng áp dụng hiện nay.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Liên hệ với quy hoạch đô thị hiện đại là một cách đọc gợi mở, không phải nội dung pháp lý của điều luật. Và như Maimonides nói, bản tiếng Anh “không đổi công dụng” đúng hơn nghĩa đen “không được bán” của câu Torah.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 25:32–34; Dân Số 35:1–8; Maimonides, danh mục mitzvah N228; Sefer HaMitzvot, điều cấm 228.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Sabbatical Year and the Jubilee 13:1–5.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jacob Milgrom, Leviticus 23–27, Anchor Yale Bible, chú giải Lêvi 25; Baruch A. Levine, The JPS Torah Commentary: Leviticus. Jacob Milgrom, The JPS Torah Commentary: Numbers, chú giải Dân Số 35. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.