N361 — Không thiến con đực của bất kỳ loài nào
English: Not to castrate a male from any species - neither a human, a domestic animal, a wild beast, nor a bird.
Hebrew (Maimonides): שלא לסרס זכר מכל המינין, לא אדם ולא בהמה חיה ועוף
Nguồn Torah: Lêvi 22:24 — “Con vật bị dập, bị nghiền, bị xé hay bị cắt tinh hoàn, các ngươi đừng dâng cho YHWH; và trong xứ các ngươi, đừng làm điều ấy.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: וּבְאַרְצְכֶם לֹא תַעֲשׂוּ (u-ve-artzekhem lo ta’asu). Văn cảnh là luật về con vật dâng tế: con vật bị thiến không được dâng. Nhưng câu kết, “trong xứ các ngươi, đừng làm điều ấy”, được truyền thống đọc thành một lệnh cấm chung: không được thiến. Theo truyền khẩu, chữ “trong xứ các ngươi” không giới hạn điều cấm ở Eretz Yisrael.
Bối cảnh và ý nghĩa: Mishneh Torah nói: cấm làm hỏng cơ quan sinh sản của người, gia súc, thú rừng hay chim, loài sạch hay không sạch, ở Eretz Yisrael hay nơi khác; người thiến chịu hình phạt roi (malkot), kể cả khi thiến một con vật đã bị thiến một phần. Maimonides cũng cấm nhờ người ngoại bang thiến con vật của mình; nhưng nếu người ấy tự làm mà không được nhờ, thì được phép. Điều này tạo ra những câu hỏi thực tế ngày nay, như việc triệt sản thú cưng, mà các nhà luận giải hiện đại bàn đến. Điều này vẫn áp dụng ngày nay.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Không nên hiểu điều cấm chỉ về con vật dâng tế: truyền thống đọc nó là lệnh cấm chung, áp dụng ở mọi nơi. Các câu hỏi về y khoa hiện đại liên quan đến cơ quan sinh sản có luật riêng và nhiều tranh luận.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 22:24; Maimonides, danh mục mitzvah N361; Sefer HaMitzvot, điều cấm 361.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Forbidden Intercourse 16.10; Mishneh Torah, Forbidden Intercourse 16.11; Mishneh Torah, Forbidden Intercourse 16.13.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Baruch A. Levine, The JPS Torah Commentary: Leviticus, chú giải chương tương ứng; Jacob Milgrom, Leviticus 17–22 và Leviticus 23–27, Anchor Yale Bible. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.