P211 — Kính sợ và giữ sự tôn trọng đối với cha mẹ
English: To fear one’s father and mother.
Hebrew (Maimonides): ליראה מאב ואם
Nguồn Torah: Lêvi 19:3 yêu cầu mỗi người kính sợ mẹ và cha, rồi đặt điều ấy cạnh việc giữ Shabbat.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Mora av va’em là thái độ kính sợ/tôn trọng được biểu hiện bằng việc không ngồi chỗ riêng, không bác lời theo cách khinh mạn và không gọi tên cha mẹ tùy tiện. Nó khác kibbud ở P210, vốn nhấn mạnh phục vụ và chăm lo.
Bối cảnh và ý nghĩa: “Kính sợ” không có nghĩa cha mẹ được phép khủng bố, bạo hành hoặc buộc con vi phạm Torah. Việc câu Lêvi nêu mẹ trước cha được truyền thống dùng để cân bằng xu hướng xã hội coi nhẹ người mẹ; cả hai đều được đặt dưới thẩm quyền của Thiên Chúa.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 19:3 yêu cầu mỗi người kính sợ mẹ và cha, rồi đặt điều ấy cạnh việc giữ Shabbat. Maimonides, danh mục mitzvah P211.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Rebels 6; Talmud, Kiddushin 30b–32a.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Baruch A. Levine, The JPS Torah Commentary: Leviticus, chú giải Lêvi 19; Jacob Milgrom, Leviticus 17–22, Anchor Yale Bible. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; lớp diễn giải rabbi được phân biệt với nghĩa trực tiếp của Torah.