P81 — Chuộc con lừa đực đầu lòng bằng một con chiên hoặc dê
English: To redeem a firstborn donkey with a sheep or goat.
Hebrew (Maimonides): לִפְדוֹת פֶּטֶר חֲמוֹר
Nguồn Torah: Xuất Hành 34:20 — “Con đầu lòng của lừa, ngươi phải chuộc bằng một con seh”; xem thêm Xuất Hành 13:13.
Ngữ nghĩa và cách dịch: Peter chamor là con lừa đực đầu tiên “mở dạ mẹ”. Hebrew seh có thể chỉ chiên hoặc dê non, nên dịch riêng thành “chiên con” là hẹp hơn nguyên ngữ.
Bối cảnh và ý nghĩa: Lừa là ngoại lệ trong các loài vật không thanh sạch: nó không được dâng trên bàn thờ nhưng con đầu lòng vẫn phải được chuộc, và con vật dùng để chuộc được trao cho kohen. Luật được nối với ký ức Xuất Hành; không nên hiểu đây là mua con vật từ tư tế theo một giao dịch thương mại thông thường.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Xuất Hành 13:11–13; Xuất Hành 34:19–20; Maimonides, danh mục mitzvah P81.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Firstlings 12; Mishnah Bekhorot 1.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Nahum M. Sarna, The JPS Torah Commentary: Exodus, chú giải Xuất Hành 13 và 34. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; lớp diễn giải rabbi được phân biệt với nghĩa trực tiếp của Torah.