N127 — Người nam chưa cắt bì không được ăn thịt lễ Vượt Qua
English: Not to feed the meat of the Paschal sacrifice to an uncircumcised male.
Hebrew (Maimonides): שלא יאכל הערל בשר הפסח
Nguồn Torah: Xuất Hành 12:48 — “… và không người nào chưa cắt bì được ăn nó.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Chữ עָרֵל (arel (“người chưa cắt bì”) trong luật kinh sư (rabbi) bao gồm cả người Do Thái chưa được cắt bì, chẳng hạn vì anh em của người ấy đã chết do cắt bì và người ấy được miễn vì nguy hiểm đến tính mạng. Mishneh Torah nói người chưa cắt bì ăn một lượng bằng quả ô liu thịt lễ Vượt Qua thì chịu hình phạt roi (malkot); nhưng chữ בּוֹ (bo (“ăn nó”) được đọc hẹp: người ấy vẫn được ăn bánh không men và rau đắng. Maimonides còn nêu một quy tắc liên đới: việc chưa cắt bì cho con trai hay nô lệ trong nhà cũng ngăn người chủ gia đình sát tế và ăn lễ Vượt Qua.
Bối cảnh và ý nghĩa: Để hiểu nhóm điều luật về người được ăn lễ Vượt Qua (N126–N128), cần đọc chúng cùng Xuất Hành 12:48–49: “Nếu có ngoại kiều cư ngụ với ngươi và muốn làm lễ Vượt Qua cho YHWH, thì mọi người nam trong nhà người ấy phải chịu cắt bì, rồi người ấy được đến gần mà làm lễ, và sẽ như người bản xứ … Sẽ có một luật chung cho người bản xứ và cho ngoại kiều.” Tiêu chí tham gia là thuộc về giao ước, không phải dòng máu: con đường gia nhập luôn mở, và người đã gia nhập được đối xử như người bản xứ. Điều đáng chú ý là chính câu Torah chứa lệnh cấm này cũng chứa lời mời: người ngoại kiều muốn làm lễ thì chỉ cần cắt bì cho người nam trong nhà, rồi “sẽ như người bản xứ”. Cắt bì vì vậy vừa là ranh giới vừa là cánh cửa. Theo truyền thống, tập quán cắt bì hàng loạt trước lễ Vượt Qua đầu tiên ở Ai Cập và lễ Vượt Qua ở Gilgal (Giôsuê 5:2–10) minh họa chính mối liên hệ này. Vì Đền Thờ không còn, điều răn này không có phạm vi thực hành hiện nay; danh mục 613 vẫn giữ nó vì Maimonides đếm các điều răn của Torah, không chỉ những điều còn thi hành được.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Không nên hiểu arel ở đây là “người ngoại”: điều luật áp dụng cho cả người Do Thái chưa cắt bì. Và như ở N126, ranh giới chỉ nằm ở thịt lễ vật, không ở bữa ăn nói chung.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Xuất Hành 12:43–49; Giôsuê 5:2–10; Maimonides, danh mục mitzvah N127; Sefer HaMitzvot, điều cấm 127.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Paschal Offering 9:8–9.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Nahum M. Sarna, The JPS Torah Commentary: Exodus, chú giải Xuất Hành 12; Baruch M. Bokser, The Origins of the Seder (1984). Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.