N225 — Không gặt sản vật tự mọc trong Năm Toàn Xá như năm thường
English: Not to reap crops that grow on their own in the Jubilee year in the same manner as in an ordinary year.
Hebrew (Maimonides): שלא לקצור ספיחי יובל כשאר השנים
Nguồn Torah: Lêvi 25:11 — “… đừng gặt những gì tự mọc …”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Cụm לֹא תִקְצְרוּ אֶת סְפִיחֶיהָ (lo tiktzeru et seficheha) song song hoàn toàn với N222 cho năm Sabát. Maimonides đếm riêng vì Torah nêu riêng. Theo Mishneh Torah, “mọi điều bị cấm trong năm Sabát về canh tác thì bị cấm trong Năm Toàn Xá, mọi điều được phép thì được phép”. Như vậy nội dung pháp lý của N225 giống N222: không thu hoạch sản vật tự mọc theo lối thương mại.
Bối cảnh và ý nghĩa: Năm Toàn Xá, yovel, là năm thứ năm mươi sau bảy chu kỳ bảy năm. Mishneh Torah nói các quy định về canh tác “trong năm Toàn Xá giống hệt năm Sabát”, và các việc bị phạt roi trong năm Sabát cũng bị phạt trong năm Toàn Xá. Nhưng Maimonides ghi một chi tiết lịch sử quan trọng: năm Toàn Xá đã ngừng từ khi các chi tộc Reuben, Gad và nửa Manasseh bị lưu đày, vì Lêvi 25:10 nói “công bố tự do cho mọi cư dân trong xứ”, tức khi mọi chi tộc còn ở trên đất của mình. Ông cũng ghi rằng các Geonim có truyền thống không đếm năm Toàn Xá sau khi Đền Thờ bị phá hủy. Vì vậy các điều cấm này hiện không có đối tượng áp dụng. Điều đáng chú ý là Năm Toàn Xá đến ngay sau năm Sabát thứ bảy, nên đất nghỉ hai năm liên tiếp, năm 49 và năm 50. Lêvi 25:21–22 hứa rằng năm thứ sáu sẽ cho sản lượng đủ ba năm. Maimonides còn nêu những khác biệt giữa hai loại năm: năm Sabát xóa nợ còn Năm Toàn Xá thì không; Năm Toàn Xá trả tự do cho người phục vụ và trả đất, còn năm Sabát thì không.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Như ở N224, điều luật không có đối tượng áp dụng hiện nay vì Năm Toàn Xá đã ngừng.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 25:11; Lêvi 25:20–22; Maimonides, danh mục mitzvah N225; Sefer HaMitzvot, điều cấm 225.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Sabbatical Year and the Jubilee 10:15–16.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jacob Milgrom, Leviticus 23–27, Anchor Yale Bible, chú giải Lêvi 25; Baruch A. Levine, The JPS Torah Commentary: Leviticus. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.