N55 — Không loại trừ hậu duệ Ai Cập cải đạo quá ba thế hệ khỏi hôn nhân với Israel
English: Not to prevent the third generation of Egyptian [converts] from marrying among [the Jewish people].
Hebrew (Maimonides): שלא להרחיק מצרי מלבוא בקהל אלא עד שלושה דורות
Nguồn Torah: Phục Truyền Luật Lệ 23:8–9 — “… Đừng ghê tởm người Ai Cập, vì ngươi đã từng là ngoại kiều trong xứ nó. Con cái sinh ra cho chúng ở thế hệ thứ ba được vào cộng đoàn của YHWH.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Lý do Torah nêu cho người Ai Cập là một trong những câu gây ấn tượng nhất của sách Phục Truyền: כִּי גֵר הָיִיתָ בְאַרְצוֹ (ki ger hayita ve’artzo (“vì ngươi đã từng là ngoại kiều trong xứ nó”). Ai Cập là nơi Israel bị áp bức làm nô lệ, vậy mà Torah vẫn lấy ký ức từng cư ngụ ở đó làm cơ sở cho một nghĩa vụ không khinh ghét. Về mặt pháp lý, N55 song song hoàn toàn với N54: hai thế hệ đầu sau khi cải đạo không kết hôn với người Israel, từ thế hệ thứ ba thì được, và Maimonides diễn đạt nó như lệnh cấm kéo dài sự loại trừ.
Bối cảnh và ý nghĩa: Việc Maimonides tách người Edom và người Ai Cập thành hai điều răn riêng dù quy tắc giống hệt nhau cho thấy phương pháp đếm của ông: mỗi lý do riêng mà Torah nêu và mỗi đối tượng riêng tạo thành một cấu thành riêng. Đặt N55 cạnh N46 cũng cho thấy một bức tranh nhiều sắc thái: Torah cấm định cư ở Ai Cập, nhưng đồng thời cấm ghê tởm người Ai Cập và mở con đường gia nhập cho con cháu họ. Điều quyết định để hiểu tình trạng hiện nay là một luật Do Thái (halakhah) khác của chính Maimonides: khi Sennacherib, vua Assyria, chinh phục vùng Cận Đông, ông đã “xáo trộn mọi dân tộc, trộn lẫn họ với nhau và lưu đày họ khỏi quê hương”; vì vậy những người Ai Cập ở Ai Cập hay người Edom ở Edom thời sau “là những người khác”. Kết luận ông rút ra là ngày nay mọi người cải đạo, từ bất cứ nơi đâu, đều được kết hôn ngay. Nguyên tắc này có gốc ở Mishnah Yadayim 4:4, nơi Rabbi Yehoshua cho phép một người cải đạo tên Yehudah, gốc Ammon, được gia nhập cộng đồng.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Không nên đọc điều luật như một sự miễn cưỡng dung thứ: chính Torah đặt nó trên nền ký ức và lòng biết ơn. Cũng như ở N53 và N54, theo Maimonides điều luật không còn đối tượng áp dụng, và không có liên hệ nào với người Ai Cập hiện đại.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Phục Truyền Luật Lệ 23:8–9; Maimonides, danh mục mitzvah N55; Sefer HaMitzvot, điều cấm 55.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishnah Yevamot 8:3; Mishneh Torah, Forbidden Intercourse 12:19 và 12:25.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jeffrey H. Tigay, The JPS Torah Commentary: Deuteronomy, chú giải Phục Truyền 23:2–9; Shaye J. D. Cohen, The Beginnings of Jewishness (1999), về lịch sử các quy tắc gia nhập cộng đồng. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.