N312 — Không chống lại phán quyết của tòa án tối cao
English: Not to reject the authority of the court.
Hebrew (Maimonides): שלא להמרות על פי בית דין
Nguồn Torah: Phục Truyền Luật Lệ 17:11 — “Hãy làm theo luật họ dạy ngươi và phán quyết họ nói với ngươi; đừng rẽ khỏi điều họ nói với ngươi, sang phải hay sang trái.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: לֹא תָסוּר מִן הַדָּבָר (lo tasur min ha-davar), “đừng rẽ khỏi lời”. Rashi, theo Sifrei, viết một câu nổi tiếng: “dù họ nói với ngươi rằng phải là trái và trái là phải”, huống chi khi họ nói phải là phải. Văn cảnh của Phục Truyền 17 là tòa án tối cao ở nơi Thiên Chúa chọn, mà truyền thống đồng nhất với Beit Din ha-Gadol.
Bối cảnh và ý nghĩa: Mishneh Torah mở đầu phần luật về “những kẻ chống đối”: Tòa Tối Cao ở Jerusalem là nền của Luật truyền khẩu; ai không làm theo phán quyết của họ vi phạm điều cấm này. Không có hình phạt roi (malkot), vì với một hiền sĩ ra phán quyết ngược lại, tức זָקֵן מַמְרֵא (zaken mamre), Torah quy định án tử. Luật này tạo ra một cơ chế để kết thúc tranh cãi pháp lý: có tranh luận, nhưng khi tòa đã quyết thì phải thi hành. Câu “dù phải là trái” gây nhiều bàn luận; chính Mishnah Horayot 1:1 thừa nhận tòa có thể ra phán quyết sai, và bàn về trách nhiệm của người biết tòa sai mà vẫn làm theo. Luật này gắn với Đại Tòa án (Sanhedrin) và không còn áp dụng trực tiếp ngày nay.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Không nên dùng điều cấm này để biện minh cho việc phục tùng mọi người có chức sắc tôn giáo; nó nói về phán quyết chính thức của Tòa Tối Cao khi còn tồn tại.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Phục Truyền Luật Lệ 17:8–13; Maimonides, danh mục mitzvah N312; Sefer HaMitzvot, điều cấm 312.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Rebels 1.2; Mishnah Horayot 1:1; Rashi về Phục Truyền 17:11, theo Sifrei.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jeffrey H. Tigay, The JPS Torah Commentary: Deuteronomy, chú giải chương tương ứng; Moshe Weinfeld, Deuteronomy and the Deuteronomic School (1972). Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.