N94 — Không thiêu các phần dâng của con vật có khuyết tật
English: Not to burn the sacrificial portions of animals with disqualifying physical blemishes [as sacrifices on the altar].
Hebrew (Maimonides): שלא להקטיר אימורי בעלי מומין
Nguồn Torah: Lêvi 22:22 — vế cuối: “… và đừng đặt chúng làm lễ thiêu trên bàn thờ cho YHWH.”
Ngữ nghĩa và cách dịch: Từ אֵימוּרִים (eimurim) là thuật ngữ kinh sư (rabbi) chỉ các phần mỡ và nội tạng được thiêu trên bàn thờ trong nhiều loại của lễ, như lễ bình an (shelamim), trong khi phần thịt còn lại được ăn. Câu Torah dùng cụm וְאִשֶּׁה לֹא תִתְּנוּ מֵהֶם (ve’isheh lo titnu mehem (“đừng đặt chúng làm lễ thiêu bằng lửa”); Mishneh Torah giải thích “đây là các phần mỡ”. Điều cấm là bước cuối cùng trong chuỗi bốn bước bắt đầu từ N91.
Bối cảnh và ý nghĩa: Mishneh Torah nối N91–N94 thành một chuỗi bốn bước: người thánh hiến một con vật có khuyết tật, rồi sát tế nó, rảy máu nó và thiêu các phần mỡ của nó trên bàn thờ thì chịu bốn lần hình phạt roi (malkot), mỗi bước một lần. Cách đếm này cho thấy phương pháp của Maimonides: mỗi giai đoạn của nghi lễ là một hành vi pháp lý riêng, nên mỗi giai đoạn có thể là một vi phạm riêng. Việc tách riêng bước thiêu cho thấy một điểm tinh tế trong hệ thống: của lễ không phải một hành vi đơn nhất mà là một chuỗi hành vi, mỗi hành vi có ý nghĩa riêng. Sát tế chuyển con vật từ sự sống sang cái chết; rảy máu đặt sự sống lên bàn thờ; thiêu các phần dâng đưa chúng lên “làm hương thơm dễ chịu”. Một khuyết tật ở con vật làm hỏng từng bước ấy, nên mỗi bước là một vi phạm. Ngôn sứ Malakhi 1:8 diễn đạt lý do bằng một câu hỏi châm biếm mà Maimonides cũng dẫn: “Khi các ngươi đem con vật mù đến dâng, chẳng phải là điều ác sao? … Thử đem nó dâng quan tổng trấn của ngươi xem, ông ấy có hài lòng với ngươi không?” Nguyên tắc là: điều không ai dám đem tặng một người có quyền thì càng không thể đem dâng Thiên Chúa. Vì Đền Thờ không còn, điều răn này không có phạm vi thực hành hiện nay; danh mục 613 vẫn giữ nó vì Maimonides đếm các điều răn của Torah, không chỉ những điều còn thi hành được.
Đối chiếu lỗi thường gặp: Như với tư tế có khuyết tật, quy định này nói về điều kiện của lễ vật trong một hệ thống biểu tượng về sự toàn vẹn, không phải một phán xét về giá trị. Cũng cần phân biệt nó với các quy định về con vật bị thương tổn không được ăn (trefah), một hệ luật khác.
Nguồn tham khảo
- Văn bản chính: Lêvi 22:21–22; Maimonides, danh mục mitzvah N94; Sefer HaMitzvot, điều cấm 94.
- Pháp điển và truyền thống rabbi: Mishneh Torah, Things Forbidden on the Altar 1:4.
- Bối cảnh lịch sử và ngôn ngữ: Jacob Milgrom, Leviticus 17–22, Anchor Yale Bible, chú giải Lêvi 22:17–25; Baruch A. Levine, The JPS Torah Commentary: Leviticus. Xem danh mục JPS Torah Commentary và Anchor Yale Bible Series.
Phần “Bối cảnh và ý nghĩa” là bản tổng hợp từ các nguồn trên; cách đọc của Maimonides và của truyền thống rabbi không được trình bày như bản dịch từng chữ của Torah.